Boeddhisme op Java

Algemeen

Indonesie telt meer dan 270 miljoen inwoners.
Ondanks het garanderen van godsdienstvrijheid in de grondwet, erkent de regering officieel slechts zes religies: de islam, het protestantisme, het rooms-katholicisme, het hindoeïsme, het boeddhisme en het confucianisme; inheemse religies zijn slechts gedeeltelijk erkend.
Met 231 miljoen aanhangers in 2018 is Indonesië het land met de meeste moslims ter wereld, met soennieten in de meerderheid (99%). De sjiieten en Ahmadi’s vormen respectievelijk 1% (1-3 miljoen) en 0,2% (200.000-400.000) van de moslims.
Bijna 11% van de Indonesiërs is christen, terwijl de rest hindoes, boeddhisten en anderen zijn. De meeste hindoes zijn Balinees en de meeste boeddhisten zijn Chinese Indonesiërs.

Het boeddhisme in Indonesië was tot en met de 15e eeuw een belangrijke religie op Sumatra en Java. Hierna overheerste de islam. Tegenwoordig is het boeddhisme in beperkte mate weer terug, vooral in Jakarta.

Bogor – Vihara Buddha Dharma dan 8 Pho Sat

Opkomst en verval

Het boeddhisme wordt sinds minimaal de 3e eeuw beoefend in Indonesië. Dit is te herleiden aan Boeddhabeelden uit die periode. Dit gebeurde echter nog in beperkte mate. Ook nog in 418, tijdens de reis van Fa Xian door het land, was het boeddhisme nog niet ver ontwikkeld.

In de loop van de 5e eeuw kwam door zendingswerk van Indiase monniken een aanzienlijke ontwikkeling op gang en aan het begin van de 7e eeuw berichtte I Ching in zijn reisverslag dat Java en Sumatra inmiddels waren uitgegroeid tot belangrijke boeddhistische studieoorden.

In de bloeiperiode tot en met de 7e eeuw was vooral het mahayanaboeddhisme de vooraanstaande school in Indonesië. Ook waren er boeddhisten uit de hinayanaschool, van wie vermoed wordt dat ze behoorden tot sarvastivada-linie. Met opkomst van de Sailendra-dynastie in de 8e eeuw, ontwikkelde het mahayana zich sterk. Dit is ook de periode dat de Borobudurtempel werd gebouwd op Java.

De eeuw erna kwam het vajrayanaboeddhisme tot bloei. Dit tantrische boeddhisme en de mahayanaschool waren tot in de 15e eeuw aanwezig in Indonesië. Aan het eind van deze periode bestonden er veelvuldige contacten met boeddhisten van het Indiase klooster Nalanda. Ook zijn er op een steen inscripties aangetroffen waarin de 14e-eeuwse koning Adityawarman wordt genoemd als de incarnatie van Lokeshvara, een van de manifestaties van Avalokitesvara.

De opkomst van de islam betekende praktisch de gehele verdwijning van het boeddhisme in Indonesië. Eind 14e eeuw gebeurde dit in Sumatra en aan het begin van de 15e eeuw verdween het boeddhisme ook in geheel Java.

Klenteng Jin De Yuan, Glodok, Jakarta

Herintroductie

Het boeddhisme keerde terug in Indonesië met de aankomst van Chinese immigranten in het land. Na de machtsgreep van 1965 (Kudeta) werd de grondslagen die waren neergelegd in de Pancasila opnieuw bevestigd. Het afwijken van de monotheïstische grondslagen erin werd door de regering van Soeharto gezien als verraad. De oprichter van de boeddhistische stroming Perbuddhi, Bhikkhu Ashin Jinarakkhita, zocht hierom de oplossing in oude Javaanse teksten en de uiterlijke vorm van de Borobudur. Aan de hand hiervan deed hij het voorstel vast te houden aan het traditionele boeddhisme op Java en Sanghyang Adi Buddha te beschouwen als de oppergod van het boeddhisme. Zodoende wist hij het boeddhisme toch verklaren als monotheïstische religie.

In de eerste jaren na de staatsgreep werd van burgers verlangd hun religie te laten registreren, om te ontkomen aan de verdenking van communistische sympathieën. In deze jaren was er een grote toename te zien in het aantal -geregistreerde- boeddhisten en werden er rond negentig nieuwe boeddhistische tempels gebouwd.

Vihara Shian Jin Ku in Karawang, west Java

Hedendaags boeddhisme

Walubi (Perwakilan Umat Buddha Indonesia) is de belangrijkste boeddhistische organisatie in Indonesië en diende eind 20e eeuw als overkoepelende organisatie voor zeven boeddhistische scholen: theravada, buddhayana, mahayana, tridharma, kasogatan, maitreya en nichiren.

Ondanks de verschillen die er tussen de verschillende stromingen bestaan, zijn er ook overeenkomsten onderling zoals de erkenning van de Vier nobele waarheden en Het Achtvoudige Pad. In het algemeen wordt het boeddhisme in Indonesië relatief individualistisch beleefd en wordt elk mens geacht verantwoordelijk te zijn voor zichzelf. Tempels en priesters worden daarom overwegend niet betrokken in de persoonlijke beoefening van de boeddhistische praktijk.

Begin 21e eeuw zijn de meeste boeddhisten te vinden op Jakarta, hoewel er ook ander provincies zijn met een beduidend aantal beoefenaars, zoals Riau, Noord-Sumatra en West-Kalimantan. Een belangrijk deel van de boeddhisten in Indonesië zijn van Chinese komaf. Een boeddhistisch volk van Indonesische komaf is bijvoorbeeld de “Bodha” – een ondergroep van de Sasak – in Bentek, Lombok en de sloppenwijken van Gunung Rinjani.

Met een aandeel van 0,9% van de bevolking (2001) is het boeddhisme niettemin nog een betrekkelijk kleine religie in het land. Gerekend op een totale bevolking van circa 245 miljoen inwoners (2011) komt dit niettemin nog neer op meer dan 2 miljoen boeddhisten neer.

Bronnen

* Wiki (ned.): https://nl.wikipedia.org/wiki/Boeddhisme_in_Indonesi%C3%AB
* Wiki (engels): https://en.wikipedia.org/wiki/Buddhism_in_Indonesia

Vieren van Waisak bij de Borobudur


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s